{"id":200,"date":"2018-04-21T16:54:48","date_gmt":"2018-04-21T15:54:48","guid":{"rendered":"http:\/\/mgd.ovh\/wpm\/?p=200"},"modified":"2019-04-13T09:53:53","modified_gmt":"2019-04-13T08:53:53","slug":"umowa-przedslubna-szczepana-i-bronislawy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mgd.ovh\/wpm\/2018\/04\/21\/umowa-przedslubna-szczepana-i-bronislawy\/","title":{"rendered":"Umowa przed\u015blubna Szczepana i Bronis\u0142awy"},"content":{"rendered":"<p>Gdy wiosn\u0105 2015 roku po raz pierwszy przeczyta\u0142em akt ma\u0142\u017ce\u0144stwa Szczepana Stefa\u0144skiego i Bronis\u0142awy Andrzejewskiej, moj\u0105 uwag\u0119 zwr\u00f3ci\u0142o stwierdzenie: &#8222;Nowo\u017ce\u0144cy o\u015bwiadczyli i\u017c zawarli mi\u0119dzy sob\u0105 umow\u0119 przed\u015blubn\u0105 [&#8230;] u notariusza J\u00f3zefa Grabi\u0144skiego w Uniejowie&#8221;. Wcze\u015bniej widzia\u0142em ju\u017c wiele podobnych akt\u00f3w, ale taki dopisek o &#8222;intercyzie&#8221; &#8211; jak t\u0119 umow\u0119 sobie w my\u015blach nazwa\u0142em &#8211; spotka\u0142em pierwszy raz. <!--more-->W akcie \u015blubu pojawia si\u0119 data i numer umowy, wi\u0119c jej \u00a0odszukanie wydawa\u0142oby si\u0119 \u0142atwe.\u00a0Tylko gdzie znajduj\u0105 si\u0119 (o ile w og\u00f3le si\u0119 zachowa\u0142y) akta notariusza J\u00f3zefa Grabi\u0144skiego? Odpowied\u017a na to pytanie znalaz\u0142em kilkana\u015bcie miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej, niedawno wycieczka do Archiwum Pa\u0144stwowego w \u0141\u0119czycy, zaowocowa\u0142a fotografiami dokumentu nr 601 z grubej ksi\u0119gi akt notariusza. Dokument okaza\u0142 si\u0119 zaskakuj\u0105co obszerny. Spodziewa\u0142em si\u0119 &#8222;intercyzy&#8221; w znaczeniu dzisiejszym, reguluj\u0105cej szczeg\u00f3\u0142y wsp\u00f3lnoty ma\u0142\u017ce\u0144skiej. Zobaczy\u0142em ponad 6 stron formatu przypominaj\u0105cego dzisiejsze A4 g\u0119sto zapisanego cyrylic\u0105.<\/p>\n<figure id=\"attachment_208\" aria-describedby=\"caption-attachment-208\" style=\"width: 225px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/mgd.ovh\/wpm\/?attachment_id=208\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-208 size-medium\" title=\"Pierwsza strona umowy\" src=\"http:\/\/mgd.ovh\/wpm\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/PierwszaStrona-225x300.jpg\" alt=\"\" width=\"225\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/mgd.ovh\/wpm\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/PierwszaStrona-225x300.jpg 225w, https:\/\/mgd.ovh\/wpm\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/PierwszaStrona.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 225px) 85vw, 225px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-208\" class=\"wp-caption-text\">Pierwsza strona umowy<\/figcaption><\/figure>\n<p>Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce akt notarialny dotyczy nie tylko zawarcia \u015blubu ale g\u0142\u00f3wnie przekazania przysz\u0142ym ma\u0142\u017conkom maj\u0105tku. \u00a0Odcyfrowanie i t\u0142umaczenie tekstu zaj\u0119\u0142o mi mn\u00f3stwo czasu (wci\u0105\u017c jeszcze pewne fragmenty \u00a0nie do ko\u0144ca rozumiem) i nie raz zw\u0105tpi\u0142em w sens tej roboty. Ale dzisiaj uwa\u017cam, \u017ce by\u0142o warto, bo takich detali dotycz\u0105cych \u017cycia przodk\u00f3w przed stu laty jak zawiera umowa, \u017cadne inne \u017ar\u00f3d\u0142o nie dostarczy\u0142o. Postanowi\u0142em Was, drodzy czytelnicy zapozna\u0107 z tre\u015bci\u0105 umowy.<\/p>\n<p>Akt zosta\u0142 sporz\u0105dzony dnia 31 pa\u017adziernika 1905 r. przy udziale uniejowskiego notariusza J\u00f3zefa Grabi\u0144skiego, dw\u00f3ch \u015bwiadk\u00f3w i czterech zainteresowanych os\u00f3b:<\/p>\n<ul>\n<li>Mariany z domu Pawlak, z drugiego m\u0119\u017ca Bugajak (m\u0105\u017c tak\u017ce by\u0142 obecny), wdowy po Kacprze Andrzejewskim.<\/li>\n<li>jej c\u00f3rki Bronis\u0142awy Andrzejewskiej urodzonej w 1885 roku<\/li>\n<li>Wojciecha \u00a0Andrzejewskiego syna Kacpra<\/li>\n<li>Szczepana Stefa\u0144skiego syna J\u00f3zefa<\/li>\n<\/ul>\n<p>Akt stwierdza nast\u0119puj\u0105ce fakty:<\/p>\n<ul>\n<li>Szczepan Stefa\u0144ski i Bronis\u0142awa Andrzejewska o\u015bwiadczyli, \u017ce zamierzaj\u0105 wst\u0105pi\u0107 w zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski. Skutkowa\u0107 b\u0119dzie to mi\u0119dzy innymi wsp\u00f3lnot\u0105 maj\u0105tkow\u0105 dotycz\u0105c\u0105 maj\u0105tku posiadanego wcze\u015bniej a tak\u017ce nabytego w my\u015bl niniejszej umowy.<\/li>\n<li><span style=\"line-height: 1.75;\">Marianna Bugajak wyrazi\u0142a zgod\u0119 na ma\u0142\u017ce\u0144stwo c\u00f3rki.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"line-height: 1.75;\">Szczepan Stefa\u0144ski zadeklarowa\u0142, \u017ce do przysz\u0142ego\u00a0maj\u0105tku ma\u0142\u017ce\u0144skiego wnosi kwot\u0119 200 rubli, kt\u00f3r\u0105 przekaza\u0142 przysz\u0142ej \u017conie.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"line-height: 1.75;\">30 kwietnia 1875 Kacper i Marianna ma\u0142\u017conkowie Andrzejewscy nabyli za cen\u0119 250 rubli od Ludwiki Pilichowskiej gospodarstwo o powierzchni oko\u0142o 15 morg\u00f3w (8.5 ha wed\u0142ug dzisiejszych miar) we wsi Konopnica. Wyja\u015bnienie kim by\u0142a Ludwika Pilichowska oraz opis szczeg\u00f3\u0142\u00f3w tej transakcji to temat na osobn\u0105 opowie\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 zamierzam wkr\u00f3tce opublikowa\u0107.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"line-height: 1.75;\">wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bciciel wy\u017cej wymienionej zagrody Kacper Andrzejewski zmar\u0142, pozostawiaj\u0105c po sobie \u017con\u0119 Mariann\u0119 i sze\u015bcioro dzieci: Stanis\u0142awa, Wojciecha, Bronis\u0142aw\u0119, Andrzeja, Kazimierza i Franciszka. Z innych \u017ar\u00f3de\u0142 wiadomo, \u017ce w chwili spisywania aktu dzieci mia\u0142y odpowiednio: 26, 23, 20, \u00a019, 15 i 12 lat, za\u015b Stanis\u0142aw by\u0142 od kilku miesi\u0119cy \u017conaty.<\/span><\/li>\n<li>W 1896 roku Marianna Bugajak zapisa\u0142a i przekaza\u0142a swojemu m\u0119\u017cowi kwot\u0119 200 rubli, kt\u00f3rej otrzymanie Antoni Bugajak potwierdza i \u00a0raz na zawsze zrzeka si\u0119 jakichkolwiek pretensji do jej maj\u0105tku. Na okoliczno\u015b\u0107 przekazania powy\u017cszej kwoty zosta\u0142 sporz\u0105dzony akt notarialny, wi\u0119c jest szansa na odnalezienie kolejnych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Dalsza cz\u0119\u015b\u0107 aktu dotyczy podzia\u0142u maj\u0105tku, a w szczeg\u00f3lno\u015bci rozporz\u0105dzenia najbardziej cenn\u0105 jego cz\u0119\u015bci\u0105 czyli gospodarstwem w Konopnicy pod numerem 14 :<\/p>\n<ul>\n<li>Strony uzgodni\u0142y, \u017ce podzia\u0142 gospodarstwa by\u0142by niewygodny, zatem gospodarstwo w ca\u0142o\u015bci przejmie od dnia 23 kwietnia 1906 roku Bronis\u0142awa Andrzejewska bior\u0105c na siebie wszystkie wynikaj\u0105ce z tego prawa i obowi\u0105zki oraz sp\u0142acaj\u0105c pozosta\u0142ych wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli i spadkobierc\u00f3w<\/li>\n<li>Marianna Bugajak i Wojciech Andrzejewski zrzekli si\u0119 przys\u0142uguj\u0105cych im praw w\u0142asno\u015bci i spadkowych dotycz\u0105cych powy\u017cszego gospodarstwa.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Akt podaje wiele szczeg\u00f3\u0142\u00f3w o tym co wchodzi\u0142o w sk\u0142ad gospodarstwa, kt\u00f3re uwa\u017cam za interesuj\u0105ce gdy\u017c pozwalaj\u0105 lepiej wyobrazi\u0107 sobie realia \u00f3wczesnego \u017cycia. By\u0142y to mi\u0119dzy innymi:<\/p>\n<ul>\n<li>budynki<\/li>\n<li>ogrodzenie<\/li>\n<li>rosn\u0105ce drzewa<\/li>\n<li>zasiewy (ozime i jare)<\/li>\n<li>para koni z uprz\u0119\u017c\u0105<\/li>\n<li>dwie krowy<\/li>\n<li>w\u00f3z<\/li>\n<li>p\u0142ug<\/li>\n<li>dwie brony<\/li>\n<li>sieczkarnia<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0141\u0105czn\u0105 kwot\u0119 sp\u0142at akt ustala na 800 rubli a z nich:<\/p>\n<ul>\n<li>200 rubli dla Wojciecha Andrzejewskiego, kt\u00f3re Bronis\u0142awa zobowi\u0105za\u0142a si\u0119 wyp\u0142aci\u0107 w terminie 31 pa\u017adziernika 1906 roku z procentem 1 rubla od ka\u017cdych 15 rubli w stosunku rocznym.<\/li>\n<li>600 rubli dla Marianny Bugajak, z kt\u00f3rych 200 otrzyma\u0142a przy spisywaniu aktu.<\/li>\n<li>kolejne 225 rubli przeznaczy\u0142a dla syn\u00f3w czyli po 75 rubli dla Andrzeja, Kazimierza i Franciszka, kt\u00f3re Bronis\u0142awa zobowi\u0105za\u0142a si\u0119 wyp\u0142aci\u0107 im po uzyskaniu przez nich pe\u0142noletno\u015bci (bez procent\u00f3w).<\/li>\n<li>za r\u00f3wnowarto\u015b\u0107 pozosta\u0142ych 175 rubli \u00a0Bronis\u0142awa zobowi\u0105za\u0142a si\u0119 do do\u017cywotniego \u00a0\u015bwiadczenia aliment\u00f3w w naturze na rzecz matki, maj\u0105cych zapewni\u0107 jej utrzymanie.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Wyszczeg\u00f3lnienie co sk\u0142ada si\u0119 na alimenty jest zaskakuj\u0105co drobiazgowe. Bronis\u0142awa zobowi\u0105za\u0142a si\u0119:<\/p>\n<ul>\n<li>dostarcza\u0107 corocznie po \u017cniwach: p\u00f3\u0142tora korca \u017cyta, p\u00f3\u0142 korca owsa, p\u00f3\u0142 korca j\u0119czmienia i dziewi\u0119\u0107 garnc\u00f3w kaszy jaglanej.<\/li>\n<li>udost\u0119pni\u0107 poletko uprawionej i u\u017cy\u017anionej ziemi pod kartofle, kapust\u0119 i len oraz przestrze\u0144 na magazynowanie plon\u00f3w.<\/li>\n<li>umo\u017cliwi\u0107 mieszkanie w oddzielnej izbie domu mieszkalnego z prawem wsp\u00f3lnego u\u017cytkowania podw\u00f3rka, poddasza i studni.<\/li>\n<li>dostarczy\u0107 letni\u0105 i zimow\u0105 pasz\u0119 dla jednej krowy, przy czym latem umo\u017cliwia\u0107 wypasanie krowy z w\u0142asnym byd\u0142em przy pastuchu.<\/li>\n<li>udost\u0119pni\u0107 chlew dla \u015bwini,\u00a0sk\u0142ad opa\u0142u,\u00a0piwnic\u0119 do przechowywania kartofli.<\/li>\n<li>dostarczy\u0107 odpowiednia ilo\u015b\u0107 s\u0142omy do \u0142\u00f3\u017cka i przykrycia kartofli na zim\u0119.<\/li>\n<li>dostarczy\u0107 do ogrzewania trzy s\u0105\u017cnie suchego torfu z dowozem do domu.<\/li>\n<li>zezwoli\u0107 na trzymanie \u015bwini i czterech kur w tym jednej z potomstwem.<\/li>\n<li>umo\u017cliwi\u0107 transport wozem: plon\u00f3w z pola, do m\u0142yna, do ko\u015bcio\u0142a, po doktora i po ksi\u0119dza w obie strony.<\/li>\n<li>zapewni\u0107 opiek\u0119 w chorobie, lekarstwa, pranie i napraw\u0119 ubra\u0144.<\/li>\n<li>zapewni\u0107 religijny poch\u00f3wek po \u015bmierci.<\/li>\n<\/ul>\n<p>W kolejnej cz\u0119\u015bci aktu, Szczepan i Bronis\u0142awa potwierdzaj\u0105 sw\u00f3j stan ch\u0142opski wskazuj\u0105c \u00a0na posiadane przez ich rodzic\u00f3w gospodarstwa rolne. Ojciec Szczepana by\u0142 w\u0142a\u015bcicielem gospodarstwa po numerem 5 we wsi Karnice.<\/p>\n<p>Notariusz poinformowa\u0142 strony, \u017ce aby umowa ta by\u0142a wa\u017cna musi zosta\u0107 odnotowana przez urz\u0119dnika stanu cywilnego w akcie \u015blubu.<\/p>\n<p>Akt ko\u0144czy si\u0119 wyliczeniem op\u0142at za jego sporz\u0105dzenie oraz podpisami \u015bwiadk\u00f3w i notariusza.<\/p>\n<p>Dwa tygodnie p\u00f3\u017aniej Szczepan i Bronis\u0142awa zawarli zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski \u00a0w uniejowskim ko\u015bciele. Chcia\u0142oby si\u0119 zako\u0144czy\u0107 t\u0119 opowie\u015b\u0107 konkluzj\u0105: \u017cyli d\u0142ugo i szcz\u0119\u015bliwie. Ale nie do ko\u0144ca by\u0142oby to zgodne z prawd\u0105. Szcz\u0119\u015bliwie &#8211; by\u0107 mo\u017ce, dochowali si\u0119 o\u015bmiorga dzieci &#8211; ale Bronis\u0142awa zmar\u0142a m\u0142odo, maj\u0105c oko\u0142o 40 lat.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gdy wiosn\u0105 2015 roku po raz pierwszy przeczyta\u0142em akt ma\u0142\u017ce\u0144stwa Szczepana Stefa\u0144skiego i Bronis\u0142awy Andrzejewskiej, moj\u0105 uwag\u0119 zwr\u00f3ci\u0142o stwierdzenie: &#8222;Nowo\u017ce\u0144cy o\u015bwiadczyli i\u017c zawarli mi\u0119dzy sob\u0105 umow\u0119 przed\u015blubn\u0105 [&#8230;] u notariusza J\u00f3zefa Grabi\u0144skiego w Uniejowie&#8221;. Wcze\u015bniej widzia\u0142em ju\u017c wiele podobnych akt\u00f3w, ale taki dopisek o &#8222;intercyzie&#8221; &#8211; jak t\u0119 umow\u0119 sobie w my\u015blach nazwa\u0142em &#8211; spotka\u0142em &hellip; <a href=\"https:\/\/mgd.ovh\/wpm\/2018\/04\/21\/umowa-przedslubna-szczepana-i-bronislawy\/\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> Umowa przed\u015blubna Szczepana i Bronis\u0142awy<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-200","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genea"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mgd.ovh\/wpm\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/200","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mgd.ovh\/wpm\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mgd.ovh\/wpm\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mgd.ovh\/wpm\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mgd.ovh\/wpm\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=200"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/mgd.ovh\/wpm\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/200\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":227,"href":"https:\/\/mgd.ovh\/wpm\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/200\/revisions\/227"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mgd.ovh\/wpm\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=200"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mgd.ovh\/wpm\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=200"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mgd.ovh\/wpm\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=200"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}